In het Verenigd Koninkrijk bestaan geen ondernemingsraden naar continentaal model. Dit model staat echter sinds enige tijd flink onder druk. De voornaamste reden is dat vakbondsvertegenwoordiging in het VK fors is teruggelopen tot ongeveer 30 procent van de werknemers, waarbij vooral ambtenaren een betrekkelijk hoge organisatiegraad kennen. De andere reden is dat er vanuit de EU een aantal richtlijnen van kracht zijn die het continentale two channel-model van vakbonden en ondernemingsraden bevorderen. Een belangrijk verschil tussen het VK en het continent is dat Britse bedrijven worden aangestuurd door een Raad van Bestuur, die zowel onze Raad van Commissarissen als onze Raad van Bestuur omvat en die er uitsluitend is om de belangen van de aandeelhouders, als eigenaren van de onderneming te dienen. Terwijl het standpunt van de EU is dat het informeren en raadplegen van werknemers de kern is van een flexibele en productieve werkomgeving en het idee van werkgever en werknemer als partners wordt gepromoot, worden Britse arbeidsverhoudingen dus van oudsher gekenmerkt door de tegenstelling tussen ‘arbeid’ en ‘kapitaal’.
De Trade Union Congress (TUC) is een overkoepelende organisatie van vakbonden. Behalve het spreekbuis van de georganiseerde werknemers kan de TUC ook als geschilbeslechtend orgaan tussen vakbonden fungeren. Dit gebeurt op ondernemingsniveau. In het Verenigd Koninkrijk is het heel gewoon dat in één en hetzelfde bedrijf allerlei verschillende vakbonden actief zijn, die allemaal een deel van het personeel vertegenwoordigen. Jarenlang was het zo dat werknemers in sommige bedrijven bijna verplicht waren om lid te worden van een vakbond, aangezien toen alleen werknemers werden aangenomen wanneer zij lid werden van een bepaalde bond. Dit systeem is door wetgeving van de conservatieve regeringen echter onmogelijk geworden. Dit heeft tot gevolg dat, indien werknemers inspraak via de vakbewegingen in een bedrijf willen, zij zich moeten organiseren.
Lange tijd bestond er geen verplichting voor de werkgever om de vakbonden te erkennen. Sinds enige jaren is er echter een begin gemaakt om de situatie van de vakbonden te verbeteren. Zo kunnen ook in het geval werkgevers en werknemers er niet uitkomen en een meerderheid van de werknemers wel wenst te worden vertegenwoordigd door de vakbond, de werknemers zelf een procedure starten waardoor de vakbonden alsnog erkend moeten worden. Daartoe kunnen zij zich wenden tot het zogenaamde Central Arbitration Committee.
Medezeggenschap is, sinds de invoering van the Information en Consultation directive, een hot topic in het VK geworden. De voorzitter van de TUC zegt dat deze directive een deur opent voor een nieuw gebied in het Verenigd Koninkrijk arbeidsrelaties en een mogelijkheid om het ‘gat’ in werknemersvertegenwoordiging, ontstaan door het terugvallen van de bonden, op te vullen.
